AKP iktidarının uyguladığı yanlış tarım politikaları Türkiye'nin ithal ete mahkum kalmasına neden olurken, bu yıl şap hastalığının tüm ülkeyi kasıp kavurunca et fiyatları kontrolden çıktı. Asgari ücret yapılan zam yüzde 27 ile sınırlı kaldı ancak, kırmızı et fiyatlarındaki artış 2 yılda yüzde 113'ü buldu. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine göre, Aralık 2025'te marketlerde bir kilogram dana etinin ortalama fiyatı 864.81 TL'ye yükselerek, dolar bazında ilk kez 20 doları aştı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın göreve gelemesinden sonra uyguladığı italat politikaları et fiyatlarının hızla tırmanmasına neden oldu. Dünyada ortalama et fiyatı 7.3 dolar iken Türkiye'de kırmızı etin fiyatı 20.31 dolara çıkarak rekor kırdı. Asgari ücretin yeni yılda yüzde 27 artışla net 28 bin 75 liraya çıkarılması, vatandaşın geçim derdine çare olamadı. Dar gelirlinin mutfağında giren et bu yıl daha da azaldı. Dünyanın en pahalı etini tüketen asgari ücretli, 2026 yılı maaşıyla ancak 32.4 kilogram et alabiliyor. Aralık 2024'te etin kilogram fiyatı 405.7 TL iken, 17.002 alan bir asgari ücretli sofrasına 41.9 kilogram et koyabiliyordu. Asgari ücretteki artış, piyasadaki fiyat artışlarının gerisinde kalınca, vatandaşın sofrasından 10 kilogram et eksilmiş oldu.
YÜZDE 55 ARTIŞ
Yüksek fiyattan yapılan et ithalatı da kasap reyonlarında zammı tetikledi.
Tarım yazarı Gazi Kutlu, Nisan 2025'te bir önceki yıla kıyasla et kesim fiyatlarındaki artış oranının yüzde 21 seviyesindeyken, yıl sonunda yüzde 55'e ulaştığını kaydetti. Kutlu'ya göre şap hastalığı ile yem ve işçilik maliyetleri fiyatlar üzerindeki baskıyı arttırdı. Canlı hayvan varlığının yetersizliğinde de fiyat artışlarına neden olduğunun altını çizen Kutlu, "Geçen yılın ilk 11 ayında 654 bin 430 baş büyükbaş hayvan ithalatı için 1 milyar 53 milyon dolar, 56 bin ton et ithalatı için ise 443 milyon dolar ödendi. Et fiyatlarındaki yükseliş devam ettiği için Tarım ve Orman Bakanlığı Ramazan Bayramı'na kadar ithalat kararı aldı. Ancak bu adımın et fiyatlarını kısa vadede düşüremeyecek. Büyük olasılıkla yıl sonuna kadar ithalat sürecek ifadelerini kullandı.
"1.000 LİRAYA ÇIKAR"
Et fiyatlarındaki zam furyası ocak ayında da sürdü ve bugün ortalama et fiyatları 900 liraya kadar yükseldi.
Kutlu, konuya ilişkin, "Yakın zamanda 1.000 liranın üzerine çıkması şaşırtıcı olmaz. Şu anda yaklaşık 21 dolar seviyesinde olan et fiyatları, kur sabit kalsa bile 25 dolara kadar yükselebilir. Besici pahalı üretiyor, tüketici pahalıya alıyor" değerlendirmesi yaptı.
Türkiye, 17.19 Euro ile et fiyatıyla Avrupa ülkeleri arasında 11. sırada yer alıyor. Sıralamada Lüksemburg 32.40 Euro ile Avrupa'nın en pahalı et tüketen ülkesi oldu. Lüksemburg'u sırasıyla 28.15 Euro ile Danimarka, 24.80 Euro ile Avusturya, 22.10 Euro ile İsveç, 21.30 Euro ile Finlandiya takip etti. Ancak Avrupa'nın alım gücünün yüksek olması ete erişim sıkıntısının yaşanmasını önlüyor. Örneğin Almanya'da ocakta asgari ücret 2.409 Euro'ya çıktı. Ülkede kırmızı etin kilogram fiyatının 19.90 Euro olduğu dikkate alındığında bir asgari ücretli 121 kilogram et satın alabiliyor. Türkiye'de bir asgari ücretlinin alabildiği et miktarı 32.4 kilogram ile sınırlı kalıyor.