Sürücülerin yıllardır başvurduğu "radarı görünce yavaşla, geçince gaza bas" refleksi tarihe karıştı. İçişleri Bakanlığı tarafından hayata geçirilen yapay zekâ destekli Akıllı Koridor Sistemi, trafikte anlık hız yerine iki nokta arasındaki ortalama hızı esas alıyor.
Bu sistemle birlikte denetim, tek bir kamerayla sınırlı kalmıyor. Yolun tamamı izleniyor, hesap şaşmıyor.
Yeni uygulamanın temelinde Plaka Tanıma Sistemi (PTS) bulunuyor. Otoyollara yerleştirilen kameralar, aracın bir noktadan giriş ve çıkış saatlerini kaydediyor. Ardından mesafe ve süre karşılaştırılıyor. Eğer olması gerekenden kısa sürede gidilmişse, ihlal otomatik olarak tespit ediliyor.
Kamera önünde frene basmak ya da çıkışa yaklaşırken hız düşürmek sonucu değiştirmiyor. Sistem, sürücünün tüm koridor boyunca nasıl bir hızla ilerlediğini net şekilde ortaya koyuyor.
Ortalama Hız İhlal Sistemi aslında herkesin bildiği bir formüle dayanıyor: Yol = Hız × Zaman.
Örneğin; iki gişe arası 100 kilometre olan bir otoyolda hız sınırı 140 km/s ise, bu mesafenin en erken yaklaşık 42 dakikada alınması gerekiyor. Siz bu yolu 35 dakikada tamamladığınızda sistem, ortalama hızınızı hesaplıyor ve ihlali belgeliyor.
Son noktada yavaşlamış olmanız sonucu değiştirmiyor. Ceza, araç fotoğrafı ve zaman bilgileriyle birlikte saniyeler içinde onaylanıyor ve e-Devlet sistemine yansıtılıyor.
Yeni sistem yalnızca hızla sınırlı değil. Akıllı kameralar; emniyet kemeri takmama, hatalı şerit değişimi ve benzeri ihlalleri de gece-gündüz ayırt etmeksizin tespit edebiliyor. Sürücü fark etmeden yapılan ihlaller, kayıt altına alınıyor.
Sürücüler arasında uzun süredir dolaşan "Benzinlikte durur, çay içerim, ortalama düşer" düşüncesi de artık geçerliliğini yitirdi. Çünkü yeni hız koridorları, uzun mesafeler yerine kısa parkurlar halinde oluşturuluyor.
Kuzey Marmara, İzmir–İstanbul ve Anadolu otoyollarında kameralar 10-20 kilometrelik aralıklarla, hatta dinlenme tesislerinin giriş ve çıkışlarına konumlandırıldı. Yani mola vermek, sadece sonraki bölümün hesabını etkiliyor; önceki ihlali silmiyor.
Yeni sistemle birlikte trafik denetimi parça parça değil, bütüncül hale geldi. Yolculuk tek seferde değil, onlarca küçük bölüm halinde değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu uygulamanın amacı ceza kesmekten çok, sürüş alışkanlıklarını kalıcı şekilde değiştirmek.